آن خصمان طلب آن كند تا خصم را بر زمين زند . مجاهد گفت : معنى آن است كه اگر ايشان سخن زشت گويند ، تو سخن نكو گوى ( 1 ) ، و مثله قوله : وَجادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ ( 2 ) . آنگه استثناء كرد جماعتى را از ايشان ، گفت : الَّا آنان كه ظالم باشند از ايشان . اگر گويند : چگونه ظالمان را از ايشان استثنا كرد و ايشان هم ظالمند ( 3 ) به كفرشان ؟ گوييم : مراد آن است كه الَّا الَّذين ظلموا ( 4 ) فى الجدال ، الَّا آنان كه با تو ظلم كنند در مجادله ، و انصاف تو ندهند . مجاهد گفت : مراد آن است كه الَّا آنان كه ظلم كنند به منع جزيت . جواب سه‌ام ( 5 ) آن است كه : الَّا آنان كه ظلم كنند به اصرار بر كفر و قبول دعوت نكنند ، كه آنگه قتال ايشان واجب بود . و گفتند : الَّا آنان كه ظلم كنند به ابتدا قتال با تو ، و تن در حجّت گفتن و شنيدن ( 6 ) ندهند . * ( وَقُولُوا آمَنَّا بِالَّذِي أُنْزِلَ إِلَيْنا وَأُنْزِلَ إِلَيْكُمْ ) * ، آنگه گفت بگوى ايشان را در مجادله كه ( 7 ) : ما ايمان داريم به كتاب ما و كتاب شما ( 8 ) ، و خداى ما و خداى شما يكى است ( 9 ) . ابو ثملة الانصارىّ روايت كرد كه : روزى با رسول - عليه السّلام - نشسته بود ، مردى جهود بيامد و پيش رسول بنشست . جنازه‌اى بگذرانيدند ، او رسول را گفت : يا محمّد ! اين جنازه سخن گويد ؟ رسول - عليه السّلام - گفت : اللَّه اعلم . جهود گفت : سخن گويد : رسول - عليه السّلام - گفت : هر چه اهل كتاب شما را گويند تصديق مكنى و تكذيب مكنى كه باشد كه راست بود تا شما تكذيب نكرده باشى . ابو سلمه روايت كرد از ابو هريره كه گفت : جهودان توريت مىخواندندى به عبرانى ، و تفسير آن به تازى مىكردندى براى مسلمانان . رسول - عليه السّلام - گفت :

--> ( 1 ) . مش ، كا : گو . ( 2 ) . سورهء نحل ( 16 ) آيهء 125 . ( 3 ) . آط ، آب ، آز ، مش : ظالماناند . ( 4 ) . آط ، آب ، آج ، لب : ظلموك . ( 5 ) . آط ، آج ، لب ، مش : سيم ، آب ، آز ، كا : سيوم . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها تو . ( 7 ) . آط ، آب ، آج ، لب : اين گوى . ( 8 ) . آط ، آب ، آج ، لب ، آز ، مش : ايمان داريم به آنچه بر ما فرستاده‌اند و بر شما فرستاده‌اند . ( 9 ) . همهء نسخه بدلها بجز آل و ما فرمان او را گردن نهاده‌ايم ، همهء نسخه بدلها از اين جا تا « * ( وَكَذلِكَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ . . . » صفحهء بعدى سطر 8 - افتادگى دارد .